Relatietherapie met een narcist-gaslighting in het kwadraat.
Je gaat niet zomaar in relatietherapie.
Je gaat omdat je voelt dat er iets niet klopt, maar je nog gelooft dat het kan herstellen.
- Je wil begrijpen.
- Je wil verbinden.
- Je wil dat wat je voelt eindelijk gezien wordt.
En dus ga je zitten. Naast elkaar. Je spreekt:
- Over vermoeidheid.
- Verwarring.
- De honger naar nabijheid.
Je doet wat je kan: je opent, je legt jezelf op tafel, je zoekt woorden voor iets dat al lang in je leeft.
Maar aan de andere kant gebeurt iets anders. De ander blijft kalm. Te kalm. Onaangedaan.
Wat van buitenaf rust lijkt, voelt vanbinnen voor jou als als een kloof.
In veel therapieruimtes valt vroeg of laat een zin als:
"Er is liefde want anders zaten jullie hier niet." Een zin die hoop wil geven.
Maar wanneer liefde niet voelbaar is, niet landt, niet gedragen wordt in gedrag. Dan kan diezelfde zin je verder van jezelf verwijderen.
Je voelt dat wat gezegd wordt niet klopt met wat jij ervaart.
En precies daar begint de verwarring.
Relatietherapie gaat uit van gelijkwaardigheid.
Beide partners dragen bij. Beide hebben een aandeel. Maar wanneer er sprake is van narcistische patronen, klopt dat uitgangspunt niet. De ene partner komt om te verbinden. De andere om te tonen dat er niets mis. Niet om te begrijpen. Wel om gelijk te krijgen dat jouw perceptie niet klopt. En dat verschil is niet altijd zichtbaar. Ook niet voor therapeuten. Narcistische dynamieken zijn zelden luid in een therapieruimte. Ze tonen zich subtiel:
- kalmte die eruitziet als stabiliteit
- redelijkheid die overtuigend klinkt
- betrokkenheid die eigenlijk leeg is
Voor een therapeut, die beide perspectieven wil respecteren, kan dat misleidend zijn. Wat helpt om scherper te kijken, is niet alleen luisteren naar wat gezegd wordt , maar kijken naar de richting van de beweging in de relatie.
- Waar stroomt de zorg naartoe?
- Wie reikt er?
- Wie probeert te verbinden?
In een gezonde relatie stroomt dat in twee richtingen. Er is wederkerigheid. In een toxische dynamiek niet. De ene partner legt uit, voelt, zoekt, draagt. De andere blijft op afstand, reageert minimaal, neemt weinig verantwoordelijkheid, rationaliseert met excuses. Altijd opnieuw. De ene geeft. De andere neemt.
Hoe de gaslighting verdubbelt
Het is een herhaling van dezelfde dynamiek met een therapeut erbij. Daar begint het te kantelen. Je komt binnen met hoop op erkenning. Maar je gaat naar buiten met nog meer twijfel. Je gaat jezelf nog meer in vraag te stellen. Je gaat nog meer uitleggen. Je probeert zachter te zijn, duidelijker, minder intens. Maar niets verandert in de kern.
Dit is waar relatietherapie geen heling meer brengt, maar gaslighting versterkt.Niet één op één, maar in het kwadraat.
De therapeut wordt een extra pion in het spel van triangulatie. ( zie ook de artikels 'Gaslighting' en 'Triangulatie')
Nut van individuele therapie
Pas later wordt het duidelijk. Wat je toen als kalmte zag, krijgt betekenis.
"De stilte was geen rust. Het was leegte."
En plots valt alles op zijn plaats. Je begint te begrijpen waarom dit niet kon werken. Niet omdat jij niet genoeg deed. Maar omdat je niet kan helen in een dynamiek die je blijft ontregelen. Je kan niet genezen terwijl de bron van het gif naast je zit.
Daarom brengt individuele therapie in deze context vaak wel iets, wat relatietherapie niet kan.
Omdat het dan niet langer gaat over het redden van de relatie, maar over het herstellen/redden van jezelf.
Daar ontstaat:
- erkenning van wat je voelde
- helderheid over wat er gebeurde
- herstel van je innerlijk kompas
- ruimte om opnieuw te vertrouwen op jezelf
Niet door harder te proberen, maar door terug te keren naar wat altijd al klopte in jou.
Relatietherapie was geen plek van heling. Het was de echokamer van een relatie waarin je jezelf langzaam kwijtraakte.
"En misschien is de meest pijnlijke en tegelijk meest bevrijdende gedachte:
"De waarheid zat daar de hele tijd mee in de zetel. Wachtend tot jij klaar was om haar te zien."